MEĐUNARODNI PROBLEMI

Politička filozofija francuske Pete republike: elementi za razumevanje aktuelne krize režima

Mladenović Ivica (Institute for Philosophy and Social Theory, University of Belgrade, Belgrade, Serbia), ivica.mladenovic@ifdt.bg.ac.rs
Zarić Zona (Institute for Philosophy and Social Theory, University of Belgrade, Belgrade, Serbia), zona.zaric@ifdt.bg.ac.rs

Ovaj rad istražuje političku filozofiju francuske Pete republike kroz analizu njenog institucionalnog okvira, ideoloških osnova i specifičnog modela organizacije vlasti. Osnovana 1958. godine kao reakcija na nestabilnost prethodnih republikanskih režima, Peta republika oslanjala se na snažno predsedničko vođstvo i većinski izborni sistem, čime je osigurala dugoročnu političku stabilnost. Međutim, kroz istoriju, ovaj model se suočavao sa unutrašnjim kontradikcijama, oscilirajući između ideala narodne suverenosti i bonapartističke personalizacije vlasti. Rad analizira ključne institucionalne mehanizme Pete republike i njihovu povezanost sa republikanskom tradicijom i bonapartističkim elementima, osvetljavajući kako se konstituišu i redefinišu izvršna i zakonodavna vlast. Poseban naglasak stavljen je na teorijsko razmatranje institucija kao polja borbe za legitimitet i redistribuciju političke moći, kroz analizu utemeljenu na sociološkim i institucionalnim teorijama Pjera Burdijea, Kloda Lefora i Pjera Rozanvalona. Rad polazi od hipoteze da je savremena politička kriza Pete republike inherentno povezana s njenim institucionalnim modelom koji više nije u skladu sa novim društveno-političkim dinamikama. Kroz istorijskosociološku i institucionalnu analizu, istražuju se strukturalni faktori koji su omogućili dugovečnost ovog sistema, ali i oni koji su doveli do njegove postepene disfunkcionalnosti.

Ključne reči: Francuska, hibridni sistem, institucionalni okvir, predsednička vlast, republikanske institucije